Pod jednym pytaniem o ogrodzenie na czas budowy domu kryją się dwa różne problemy.
Pierwszy jest formalny. Teren budowy trzeba zabezpieczyć i przepis określa, jak wysoko. Drugi jest praktyczny i dotyczy docelowego ogrodzenia: kiedy je postawić, żeby nie ucierpiało w trakcie robót i żeby nie trzeba było poprawiać go po zakończeniu budowy.
To są dwie osobne decyzje, z innym terminem i innym budżetem. Mylenie ich kończy się zwykle tak samo: ogrodzenie staje za wcześnie, a potem część trzeba rozebrać.
Ten tekst rozdziela obie sprawy i pokazuje kolejność, która ogranicza poprawki.
Ogrodzenie na czas budowy domu: krótka odpowiedź
Zabezpieczenie terenu budowy i docelowe ogrodzenie posesji to dwie różne rzeczy.
Zabezpieczenie terenu budowy wynika z przepisów BHP, ma określoną minimalną wysokość i służy wyłącznie temu, żeby na plac nie weszły osoby postronne. Może być tymczasowe.
Docelowe ogrodzenie posesji jest elementem wykończenia działki. Decyduje o wyglądzie frontu, o szerokości wjazdu i o tym, gdzie stanie brama. Planuje się je pod gotowy układ terenu, a nie pod plac budowy.
Kiedy ktoś pyta o ogrodzenie na czas budowy domu, odpowiedź zależy więc od tego, którą z tych dwóch rzeczy ma na myśli. W praktyce przy domu jednorodzinnym docelowe ogrodzenie powstaje na końcu, a boki działki bywają wyjątkiem. Dlaczego, wyjaśniamy niżej.
Wysokość ogrodzenia terenu budowy: co mówi przepis
Obowiązek zabezpieczenia placu budowy reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401). Akt obowiązuje.
Istotne są dwa paragrafy.
§ 9 ust. 1: teren budowy lub robót należy ogrodzić albo w inny sposób uniemożliwić wejście osobom nieupoważnionym.
§ 9 ust. 2: jeżeli ogrodzenie nie jest możliwe, granice terenu oznacza się tablicami ostrzegawczymi, a w razie potrzeby zapewnia stały nadzór.
§ 10: ogrodzenie terenu budowy wykonuje się tak, aby nie stwarzało zagrożenia dla ludzi, a jego wysokość powinna wynosić co najmniej 1,5 m.
Pełny tekst rozporządzenia znajdą Państwo w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.
Przepis mówi o minimum, nie o wysokości docelowej, więc 1,5 m nie jest podpowiedzią co do ogrodzenia posesji.
Kto odpowiada za zabezpieczenie terenu budowy
Rozporządzenie BHP określa stan, jaki ma być osiągnięty, ale nie wskazuje osoby. Odpowiedź jest w Prawie budowlanym.
Ustawa rozróżnia dwie sytuacje, a wszystko zależy od jednego: czy dla tej budowy trzeba ustanowić kierownika budowy.
Gdy kierownik budowy jest. Art. 45a ust. 1 pkt 1 stanowi, że przed rozpoczęciem budowy kierownik budowy jest obowiązany zabezpieczyć teren budowy. Art. 22 pkt 1 wymienia wśród jego podstawowych obowiązków protokolarne przejęcie terenu od inwestora i odpowiednie jego zabezpieczenie.
Gdy kierownika budowy nie ma. Art. 45a ust. 2: w przypadku braku obowiązku ustanowienia kierownika budowy spełnienie tego obowiązku należy do inwestora. Przepis przenosi go wprost, więc nie da się go przesunąć samą umową.
Kiedy kierownik jest wymagany. Art. 42 ust. 1 pkt 2 określa przypadki, w których inwestor musi ustanowić kierownika budowy. Obejmują one roboty objęte pozwoleniem na budowę oraz typową budowę domu jednorodzinnego z art. 29 ust. 1 pkt 1, ale nie szczególny tryb z art. 29 ust. 1 pkt 1a. Przy typowej budowie domu jednorodzinnego kierownik budowy jest więc co do zasady wymagany.
Wyjątek, o którym łatwo zapomnieć. Wolno stojący dom jednorodzinny o powierzchni zabudowy do 70 m², najwyżej dwukondygnacyjny, budowany na własne potrzeby mieszkaniowe, idzie trybem art. 29 ust. 1 pkt 1a. Tego punktu nie ma w katalogu z art. 42 ust. 1 pkt 2, więc kierownika budowy ustanawiać nie trzeba. Wtedy zabezpieczenie terenu spada na inwestora, zgodnie z art. 45a ust. 2.
Ustawa przewiduje też sytuacje, w których organ administracji architektoniczno-budowlanej wyłącza te obowiązki decyzją. To rzadkie przypadki i przy konkretnej inwestycji rozstrzyga je urząd, a nie poradnik.
Kto fizycznie postawi ogrodzenie, to już kwestia organizacji prac i umowy. Przepisy rozstrzygają, na kim ciąży obowiązek zabezpieczenia terenu, a nie która ekipa ma postawić płot.
Osobną sprawą są formalności dotyczące ogrodzenia docelowego. Rozstrzygamy je w tekście o tym, czy ogrodzenie panelowe 3D wymaga zgłoszenia.
Dlaczego docelowe ogrodzenie rzadko stawia się na początku
Ogrodzenie na czas budowy domu bywa jedynym, jakie stoi na działce przez wiele miesięcy. Ma to swoje powody.
Przez pierwsze miesiące działka jest drogą dojazdową, placem składowym i stanowiskiem pracy sprzętu naraz.
Ciężki sprzęt potrzebuje miejsca. Koparka, betonowóz z pompą i samochód z materiałem muszą wjechać i zawrócić. Każdy z nich pracuje blisko granicy działki.
Poziom terenu jeszcze się zmienia. Wykop, wywóz urobku, zasypka, humus i nawierzchnia wjazdu przesuwają poziom gruntu. Ogrodzenie osadzone przed tymi pracami stanie za nisko albo za wysoko względem docelowego terenu.
Przyłącza idą pod ziemią. Woda, prąd, kanalizacja i czasem gaz przechodzą zwykle przez front działki, a więc dokładnie tam, gdzie później stoją słupki i podmurówka.
Front jest ostatni z innego powodu. Nawierzchnia wjazdu powstaje zwykle pod koniec, a to ona wyznacza poziom, do którego dopasowuje się brama.
Który odcinek można postawić wcześniej
Nie wszystkie granice działki mają ten sam harmonogram.
| Odcinek | Kiedy zwykle można postawić |
|---|---|
| tył działki, bez dojazdu i bez przyłączy | często już po zakończeniu wykopów |
| bok sąsiadujący z zabudowaną posesją | wcześnie, jeżeli sprzęt tamtędy nie jeździ |
| bok wykorzystywany jako dojazd lub skład | po zakończeniu robót ziemnych |
| front z bramą i furtką | na końcu, po ustaleniu poziomu wjazdu |
Podział wynika z jednego pytania: czy tym odcinkiem jeszcze coś pojedzie. Jeżeli nie, ogrodzenie może stanąć od razu i do końca budowy pełni dodatkowo rolę zabezpieczenia. Na takim odcinku ogrodzenie na czas budowy domu i ogrodzenie docelowe to ten sam płot.
To jest też moment, w którym systemy różnią się między sobą. Ogrodzenie panelowe składa się z powtarzalnych przęseł i można je prowadzić odcinkami, przerywać i wracać. Przy konstrukcjach murowanych kolejność jest sztywniejsza, bo przęsła wykonuje się na wymiar dopiero po pomiarze gotowych słupów. Opisujemy to w tekście o tym, jak zaplanować ogrodzenie murowane z przęsłami.
Kolejność, która ogranicza poprawki
- Zabezpieczenie terenu budowy. Rozwiązanie tymczasowe, spełniające wymóg minimalnej wysokości.
- Roboty ziemne i stan surowy. Dojazd dla sprzętu zostaje otwarty.
- Przyłącza. Dopiero po ich wykonaniu wiadomo, czego nie wolno naruszyć przy osadzaniu słupków.
- Ustalenie docelowego poziomu terenu. Zasypki, niwelacja, humus.
- Ogrodzenie odcinków bocznych i tylnych. Tam, gdzie nic już nie jeździ.
- Nawierzchnia wjazdu. Wyznacza poziom dla bramy i furtki.
- Front z bramą i furtką. Ostatni etap, mierzony na gotowym terenie.
Krok czwarty jest tym, który najczęściej wypada z harmonogramu. Bez ustalonego poziomu terenu nie da się poprawnie osadzić ani słupków, ani podmurówki.
Czego nie robić dwa razy
Słupki osadzone przed niwelacją. Po zmianie poziomu gruntu wystają za wysoko albo chowają się w ziemi. Poprawka oznacza wykucie betonu.
Podmurówka układana przed ustaleniem poziomu. Prefabrykowana płyta ma stałą wysokość, a jej osadzenie zależy od poziomu terenu. Przy zmianie gruntu linia dolna ogrodzenia przestaje być równa.
Brama zamówiona przed wykonaniem wjazdu. Poziom nawierzchni decyduje o wysokości montażu i o prześwicie pod skrzydłem. Przy bramie przesuwnej dochodzi jeszcze miejsce na odsuw skrzydła, które rozpisujemy w osobnym poradniku o tym, ile miejsca potrzebuje brama przesuwna.
Front zaplanowany bez sprawdzenia granicy. Przy drodze publicznej obowiązują własne zasady dotyczące usytuowania ogrodzenia. Rozstrzygamy je w tekście o tym, czy ogrodzenie może być w granicy z drogą.
Przygotowanie terenu pod montaż
Między zakończeniem budowy a montażem ogrodzenia zostaje jeszcze jeden etap, o którym łatwo zapomnieć przy planowaniu terminu.
Linia ogrodzenia musi być przejezdna i wolna od gruzu, resztek szalunków i składowanego materiału. Przy działce ze spadkiem trzeba wiedzieć, czy ogrodzenie ma być prowadzone schodkowo. Zakres tych prac opisujemy w poradniku o tym, jak przygotować teren pod montaż ogrodzenia.
Ten etap warto wpisać do harmonogramu jako osobną pozycję, a nie zakładać, że ekipa montażowa zastanie teren gotowy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest minimalna wysokość ogrodzenia terenu budowy?
Co najmniej 1,5 m, zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 roku. Jeżeli ogrodzenie terenu nie jest możliwe, przepis dopuszcza oznakowanie granic tablicami ostrzegawczymi i, w razie potrzeby, stały nadzór.
Czy ogrodzenie na czas budowy domu musi być pełne?
Przepis nie określa konstrukcji ani stopnia ażurowości. Wskazuje minimalną wysokość 1,5 m oraz cel, czyli uniemożliwienie wejścia osobom nieupoważnionym.
Czy docelowe ogrodzenie może pełnić rolę zabezpieczenia terenu budowy?
Na odcinkach, którymi nie odbywa się już ruch sprzętu, takie rozwiązanie bywa stosowane, o ile spełnia wymagania dotyczące zabezpieczenia terenu i nie koliduje z prowadzonymi robotami. Decyzję uzgadnia się z kierownikiem budowy, bo to on przejmuje teren protokolarnie i odpowiada za jego zabezpieczenie. Przy budowie bez kierownika budowy obowiązek ten należy do inwestora.
Kiedy zamówić materiał na ogrodzenie?
Wstępną wycenę i dobór systemu można przygotować wcześniej, bo terminy produkcji i dostępność wariantów bywają różne. Finalne zamówienie lepiej złożyć wtedy, gdy znany jest docelowy poziom terenu, przebieg przyłączy i wymiary elementów zależnych od rzeczywistego układu działki.
Czy można ogrodzić działkę etapami?
Tak. Przy systemie panelowym kolejne odcinki domyka się bez przeróbek wcześniejszych, pod warunkiem zachowania tej samej wysokości panelu i tego samego koloru.
Dlaczego nie montować ogrodzenia przy trasie przejazdu ciężkiego sprzętu?
Panele, słupki, brama i podmurówka mogą zostać uszkodzone mechanicznie podczas dostaw i robót ziemnych. Dlatego odcinki wykorzystywane jako dojazd albo strefa pracy sprzętu zostawia się na późniejszy etap.
Co dalej
Jeżeli budowa jest na etapie stanu surowego, docelowe ogrodzenie zwykle jeszcze poczeka. Warto jednak wcześniej ustalić dwie rzeczy: gdzie dokładnie stanie brama oraz jaki ma być docelowy poziom terenu przy froncie. Obie decyzje są trudne do zmiany później.
Liczbę paneli, słupków i elementów podmurówki dla konkretnej długości ogrodzenia przelicza kalkulator ogrodzenia panelowego.
W SILD Ogrodzenia dobieramy komplet pod konkretną działkę i pomagamy rozplanować kolejność odcinków. Działamy z Pułtuska i obsługujemy okoliczne miejscowości oraz Mazowsze. Dalsze lokalizacje potwierdzamy indywidualnie, zależnie od zakresu zamówienia, transportu i terminu.
